Đa phần học sinh KHÔNG vào được đại học bởi vì chọn trường đại học không phù hợp chứ không phải do các bạn thi điểm thấp. Nhiều bạn thi điểm rất cao nhưng lại rớt đại học nhưng nhiều bạn thi điểm tầm trung lại chọn được trường đại học như ý, phù hợp với bản thân.
Bài viết này Hồng sẽ hướng dẫn các bạn học sinh lựa chọn ngành học và trường đại học phù hợp với bản thân. Đặc biệt là chọn lựa được ngành và trường đại học phù hợp với thế mạnh của bản thân.
Hành trình hiểu về bản thân để lựa chọn ngành học và trường đại học phù hợp
Đầu tiên để chọn được ngành học và trường đại học phù hợp các bạn cần nghiêm túc, tập trung tinh thần và đầu óc sáng suốt nhất để liệt kê điểm mạnh, điểm yếu của bản thân. Các bạn sẽ cần viết ra một tờ giấy hoặc đánh máy để có được cái nhìn toàn diện về bản thân. Chỉ khi các bạn hiểu mình thì mới có thể thực hiện được việc định hướng nghề nghệp, sự nghiệp và cuộc đời của mình. Hành trình hiểu mình được thực hiện bởi chính các bạn không ai có thể làm thay. Mọi sự can dự, tư vấn, nêu ý kiến đều là sự tham khảo bởi chỉ chính bạn mới có thể hiểu rõ nhất chính bản thân mình.
Ví dụ:
Bạn là một người học giỏi tự nhiên, giỏi cả ngôn ngữ là điểm mạnh. Điểm yếu của bạn là các môn xã hội.
Bạn là người học kém tự nhiên nhưng lại rất giỏi về các môn xã hội và ngôn ngữ.
Bạn học kém cả tự nhiên và xã hội chỉ giỏi ngôn ngữ.
Bạn học kém tự nhiên, xã hội, cả ngôn ngữ chỉ giỏi vẽ, hát, múa, chạy nhảy, thể dục thể thao, thiên hướng nghệ thuật …
Bạn là người hướng nội hay hướng ngoại, thích giao tiếp với người khác hay không thích?
Những điểm yếu hoặc kỹ năng còn thiếu của bạn có thể khắc phục hay làm tốt hơn trong tương lai hay không?
Trong hành trình hiểu chính mình, các bạn cần đặt thật nhiều câu hỏi cho bản thân và cần tự mình tìm ra câu trả lời chân thật nhất với chính mình.
Các bạn có thể làm một số bài kiểm về tính cách để hiểu rõ hơn về tính cách và điểm mạnh, điểm yếu của bản thân nếu cần.
Tiếp theo, các bạn cần ngồi nghiêm túc suy nghĩ và tìm hiểu về hình mẫu mà bạn muốn trở thành trong tương lai. Cụ thể hơn đó là nghiên cứu về hình mẫu sự nghiệp và cuộc sống mà bạn muốn đạt được. Tại bước này hãy tập trung vào suy nghĩ bạn muốn trở thành người như thế nào thay vì câu hỏi bạn sẽ làm gì, bạn mong muốn sẽ sống như thế nào thay vì câu hỏi bạn sẽ làm gì để sống. Bởi lẽ việc mong muốn trở thành ai đó, tính cách như thế nào, địa vị học thức ra sao là điều bạn có thể tưởng tượng và mong muốn đạt được. Nếu bạn có được một hình mẫu càng sắc nét thì việc lựa chọn con đường đi sẽ càng rõ ràng. Và khi con đường đi càng chi tiết thì việc hoạch định cách thức sẽ dễ hơn một chút. Bạn sẽ sống như thế nào cũng là một câu hỏi vô cùng quan trọng để định hình được mong muốn của bản thân ví dụ như bạn muốn trở thành một nhà nghiên cứu, một giảng viên đại học hay một bác sĩ, kỹ sư, vận động viên, công an, luật sư, ca sỹ, diễn viên múa, hoạ sinh, …. Cuộc sống của bạn muốn ổn định hay muốn phiên lưu? Bạn thích những cái cố định, có quy trình rõ ràng để làm theo hay thích phá cách, khám phá trải nghiệm những cái mới lạ … Bạn muốn làm thương gia kinh doanh vận hành doanh nghiệp, quan hệ giao lưu với nhiều đối tác hay làm kỹ sư phần mềm tạo ra các phần mềm, giải pháp công nghệ… Vẫn là hàng loạt câu hỏi nhưng hình mẫu ở đây bạn không cần phải giống như ai đó mà hãy là chính bạn bởi sự nghiệp và cuộc sống là do chính mình quyết định. Việc quan sát một hình mẫu hiện hữu chỉ là phương án sử dụng để giúp bạn dễ hình dung và đi vào thực tiễn nhất. Điều này không đồng nghĩa với việc khuyến khích bạn sao chép hoặc ép mình đi so sánh, làm theo người khác y hệt.
Sau khi bạn nghiên cứu kỹ lưỡng về hình mẫu bạn muốn trở thành hãy đi sâu tìm kiếm, tìm hiểu thông tin về nghề nghiệp của hình mẫu đó. Ví dụ như bạn muốn trở thành bác sĩ vậy thì công việc chính của bác sĩ là gì? Cuộc sống của những người bác sĩ bạn quen biết diễn ra như thế nào? Để trở thành bác sĩ cần bao nhiêu năm, lộ trình học tập của họ bao lâu, lộ trình thực hành bao lâu? bằng cấp cần để trở thành bác sĩ? bác sĩ có bao nhiêu chuyên ngành và bạn định hướng mình sẽ là bác sĩ đa khoa, sản khoa, nha khoa hay chuyên ngành gì? Để trở thành bác sĩ bạn cần giỏi điều gì, bạn cần các kỹ năng gì? Hiện tại bạn đáp ứng được thế mạnh gì và chưa đáp ứng được điều gì? Liệu những điều bạn còn thiếu có cải thiện được trong tương lai hay không? Đơn cử nếu bạn muốn làm bác sĩ phẫu thuật thần kinh mà bạn nhìn thấy máu đã ngất xỉu, tay bạn bị run tay do bệnh lý thì bạn nên cân nhắc lại sự lựa chọn của mình. Đừng lựa chọn một ngành nghề chỉ vì nghe nói làm nghề đó sẽ giàu đó hẳn là một sự lựa chọn thiếu sáng suốt khi bạn bỏ qua hàng tá thứ thuộc về bản thân mình vì một chữ “Giàu”. Điều này không có nghĩa Hồng bài bác ý chí làm giàu của các bạn nhưng làm giàu có nhiều cách và nếu bạn làm giàu bằng tri thức, sở trường, đam mê của mình đó là cách nhanh nhất, thông minh nhất, xứng đáng với chính mình nhất.
Tương tự như vậy, đối với các hình mẫu khác nhau sẽ có nghề nghiệp khác nhau. Một lưu ý nhỏ tại phần này đó là việc đặt quá nặng về thu nhập khi chọn ngành học với mong muốn có được việc nhẹ lương cao sẽ làm cho bạn dễ đi lạc đường và vỡ mộng. Bởi lẽ, nghề nào cũng có thể kiếm được nhiều tiền với điều kiện bạn phải đủ giỏi, đủ chăm chỉ và không ngừng học hỏi nâng cấp mình tốt hơn với nghề. Để có được những điều đó, điều quan trọng nhất đó là bạn phải yêu cái ngành nghề bạn lựa chọn, sống với công việc bạn cảm thấy ý nghĩa và đặc biệt là nghề nghiệp phát huy được điểm mạnh của bản thân mình.
Đối với các bạn có mong muốn nghiên cứu một chút về thị trường lao động hiện tại đang vận hành như thế nào. Các bạn có thể tham khảo một số trang thông tin về lao động như vietnamwork.vn, vieclam24h.vn, careerbuilder.vn, jobhop.vn, … Tuy nhiên, đây là tình hình của hiện tại còn khi các bạn hoàn thành chương trình học thì thị trường cũng có những thay đổi. Vì vậy, việc cần chuẩn bị đó là chuẩn bị một tinh thần ham học hỏi, sẵn sàng thay đổi và thích ứng để ứng phó với mọi thay đổi của cuộc sống.
Các bước để chọn ngành học và trường đại học phù hợp với bản thân
Bước 1: Sau khi hiểu về bản thân mình, các bạn cần liệt kê các ngành học/ngành đào tạo phù hợp với nghề nghiệp mà các bạn mong muốn.
Bước 2: Liệt kê các trường đại học có các ngành đào tạo đã liệt kê ở bước 1.
Lưu ý: Chọn ngành đào tạo trước rồi mới chọn trường đào tạo tương ứng chứ không phải làm ngược lại là chọn trường rồi mới chọn ngành. Đôi khi các bạn bị chiến lược Marketing của các trường làm cho mất định hướng. Lời khuyên của Hồng đó là hãy biết rõ mình muốn gì, đâu là con đường mình nên đi thay vì lựa chọn sự hào hoa và bỏ đi định hướng của bản thân. Điều này không có nghĩa là các trường danh tiếng không phù hợp mà thật ra họ có danh tiếng nghĩa là thực lực trường đã rất tốt rồi nhưng cần đặt ra câu hỏi bạn có phù hợp với ngành đào tạo của trường hay không. Đừng vì mong muốn vào trường tốt mà bỏ qua việc lựa chọn ngành nào phù hợp với thế mạnh và định hướng của bản thân. Việc lựa chọn sai ngành đôi khi sẽ khiến các bạn đi chậm hơn các bạn cùng tuổi hoặc thậm chí đi sai đường để rồi bỏ lỡ con đường học hành của bản thân.
Bước 3: Sắp xếp các ngành đã chọn tương ứng với các trường theo điểm xét tuyển từ cao xuống thấp để dễ dàng khoanh vùng các ngành và trường phù hợp với năng lực của bản thân.
Lưu ý: Cần tham khảo phổ điểm của ít nhất 2 năm gần nhất để xác định được cơ bản khoảng điểm xét tuyển.
Bước 4: Tìm kiếm thông tin về chương trình đào tạo của ngành học thật chi tiết và các điều kiện để ra trường của ngành học đó để bạn biết được con đường mà mình sẽ đi. Tiến hành so sánh chương trình đào tạo các ngành giữa các trường để có được cái nhìn tổng quan nhất.
Bước 5: Các bạn cần đọc thông tin về ngành học thật kỹ lưỡng và tiềm năng nghề của ngành đào tạo sau khi ra trường, xem xét sự phù hợp của ngành đối với các nghề nghiệp mà bạn đã định hướng dựa theo hình mẫu cuộc đời, sự nghiệp mà các bạn đề ra.
Bước 6: Đăng ký các ngành học phù hợp với năng lực của bản thân và lựa chọn phương thức tuyển sinh phù hợp. Chọn phương thức xét tuyển tương xứng với điểm mạnh của bản thân. Hồng vẫn khuyên các bạn nên tập trung vào kỳ thi đánh giá năng lực của ĐHQG và kỳ thi THPT Quốc Gia vì hai hình thức này có chỉ tiêu xét tuyển cao hơn phương thức xét học bạ.
Lưu ý: Nguyện vọng 1 là nguyện vọng bạn kỳ vọng nhất và lựa chọn phù hợp nhất với bạn. Các nguyện vọng tiếp theo là những ngành học có liên quan và có mức độ điểm thấp hơn, trong khả năng của bạn nếu như bạn bị rớt nguyện vọng 1. Tránh các trường hợp đăng ký tất cả các nguyện vọng đều có số điểm cao ngang nhau hoặc các nguyện vọng có sự khác biệt quá lớn về tiềm năng, ngành đào tạo so với hình mẫu cuộc đời, sự nghiệp mà bạn đã đặt ra. Việc lựa chọn ngành và trường không phù hợp là nguyên nhân chính dẫn tới việc không vào được đại học hoặc chọn sai ngành học.
Việc chọn ngành học và trường học nên phù hợp với năng lực, điểm mạnh, hình mẫu cuộc đời, sự nghiệp của bản thân. Nên cân nhắc khi chọn ngành học và trường học vượt ngoài năng lực, điểm mạnh của bản thân. Điều này đôi khi sẽ làm cho bạn bế tắc và hoài nghi chính mình trong khi điểm mạnh của bản thân lại không được phát triển.
Trong giai đoạn hiện nay, một yếu tố nữa mà Hồng khuyên các bạn nên cân nhắc khi chọn ngành và trường đại học là học phí kèm các chi phí giáo dục. Để bước chân vào ngưỡng cửa đại học chắc hẳn các bạn đã bỏ không ít thời gian đèn sách, nghiên cứu nhưng mọi thứ chỉ là sự bắt đầu cho một hành trình mới. Để thời gian học đại học được suông sẻ ngoài hành trang tri thức, sự chọn lựa phù hợp còn có cơ sở về kinh tế phù hợp với bản thân, gia đình. Nếu lựa chọn không có sự cân nhắc và sự hiểu biết đủ sâu về ngành, về trường con đường bạn đi sẽ vô cùng gian nan.
Ngoài ra, Hồng sẽ nhấn mạnh lại một vấn đề quan trọng hơn cả đó chính là điều kiện ra trường của các ngành đào tạo của từng trường. Đặc biệt là chứng chỉ tiếng anh yêu cầu khi ra trường là một trong những yếu tố các bạn cần cân nhắc bởi hầu như các trường đại học đều yêu cầu trình độ tiếng Anh nhất định là điều kiện bắt buộc để xét tốt nghiệp. Chọn lựa ngành và trường phù hợp với khả năng đáp ứng sẽ đảm bảo chắc chắn cho các bạn một lộ trình học tốt đẹp và thuận lợi.
Bất cứ ngành học, trường đại học nào cũng mang lại những giá trị kiến thức đáng giá vì vậy các bạn nên kiên định trên con đường của mình. Nếu các bạn chọn sai điều đó rất bình thường nhưng lời khuyên của Hồng đó là nếu khi bạn đã trải nghiệm tường tận và biết chắc mình lựa chọn sai thì không có gì phải buồn hay thất vọng mà ngay tại thời điểm đó bạn nên cảm thấy biết ơn. Bởi lẽ bạn đã biết đâu là lựa chọn đúng đắn, điều gì cần làm nhất và hãy bắt đầu đi trên con đường phù hợp với bạn. Biết được điều mình mong muốn, hướng đi, nghề nghiệp phù hợp với mình và bắt đầu lại không bao giờ là muộn màng. Điều hối tiếc duy nhất đó là việc bạn không biết mình cần gì, bạn muốn trở thành người như thế nào và điều gì phù hợp với bạn. Sống mà không biết đam mê, ý nghĩa, điều mong mỏi nhất của chính mình thì ắt hẳn đó là điều buồn nhất đối với bạn. Ngược lại, nếu các bạn đã chọn đúng ngành học và trường đại học phù hợp với bản thân thì đó là điều đáng mừng. Khi bạn chọn lựa đúng con đường mà bạn phải đi sẽ ngắn hơn và đích đến của bạn cũng gần hơn so với nhiều người.
Một số cách nghiên cứu về ngành học và trường học phù hợp với bản thân
- Tham gia vào các hội nhóm về ngành, trường, nghề nghiệp cần tìm hiểu. Đừng ngần ngại khi đặt câu hỏi để các anh chị đi trước chia sẻ thêm cho các bạn.
- Kết bạn và hỏi những người làm trong ngành nghề cần tìm hiểu.
- Hỏi các anh chị khoá trên hoặc phụ huynh đang hoạt động trong nghề.
- Nếu được hãy xin tham quan các cơ quan, đơn vị có ngành nghề mà bạn đang định hướng đi theo để quan sát và hỏi thêm nếu có thể.
- Trăm nghe không bằng một thấy, trăm thấy không bằng một lần trải nghiệm.
Một ví dụ thực hành về Ngành quan hệ quốc tế các bạn có thể tham khảo
Sau khi định hướng chọn được ngành học và trường đại học các bạn cần nghiên cứu về tiềm năng định hướng nghề, chương trình đào tạo như sau:
Search Google: Tiềm năng về ngành quan hệ quốc tế
Kết quả trả về: https://nguyenxuanhong.com/2021/03/29/nganh-quan-he-quoc-te-hoc-gi-tiem-nang-nghe-nghiep-cua-nganh-quan-he-quoc-te/
hoặc Chương trình đào tạo ngành quan hệ quốc tế
Kết quả trả về: https://nguyenxuanhong.com/2021/03/29/nganh-quan-he-quoc-te-hoc-gi-tiem-nang-nghe-nghiep-cua-nganh-quan-he-quoc-te/
Nếu các bạn thấy bài viết có ích đừng quên Like, share và Follow Hồng nhé! Nếu bạn có bất cứ vấn đề nào cần giải đáp hãy để lại bình luận.
Đăng ký tìm kiếm gia sư tiếng Anh chất lượng tại: https://giasutienganh.com
Ngoài ra, BeeEnglish còn cung cấp gia sư Online 1 kèm 1 luyện thi các khoá TOEIC, IELTS, FCE, PET, KET, VSTEP… theo yêu cầu. Đăng ký thuê gia sư tiếng Anh online ngay tại: ĐÂY
———————————————
Đăng ký theo dõi kênh và cập nhật thông tin mới nhất tại:
Website cá nhân: https://nguyenxuanhong.com
Website Rose Digital Solutions: https://digitalsales.vn/
Website tìm gia sư tiếng Anh: https://giasutienganhbee.com
Facebook: https://www.facebook.com/xuanhongdigitalsales
Fanpage: https://www.facebook.com/nguyenxuanhong.vn
Linked in: https://www.linkedin.com/in/xuan-hong-nguyen/
Youtube Channel: https://youtube.com/c/nguyenxuanhongdisale
Tik Tok: https://www.tiktok.com/@nguyenxuanhong.com?
Tham gia cộng đồng: https://www.facebook.com/groups/digitalsales.digitalmarketing
Nguyen Xuan Hong 
Bình luận về bài viết này